Khi Thầy Trò Tóc Bạc Như Nhau

Tạ Quốc Bảo

Cơn gió se se mỗi khi đông về dễ làm cho những người hơi đứng tuổi chạnh lòng. Ông thầy già thường nghĩ đến hai tiếng thời gian và hay thở dài một mình.

Chỉ là nỗi chạnh lòng của “người đưa đò” thấm thía cái câu “mấy ai quay trở lại”.

Chợt giữa những ngày đông ấy, giữa cái thời điểm những cơn gió và nỗi buồn đầy ắp trong mắt ông thầy già, có một cậu học trò tóc cũng bạc trắng như thầy lọ dọ đến thăm.

Phút ngỡ ngàng trôi nhanh, trò nhắc, thầy nhớ, thầy xin lỗi đã không kịp nhớ hết các thế hệ học trò của mình, mắt thầy đã ánh lên, thầy trò ôm chầm lấy nhau cười tít mắt với nhau như bạn bè. Họ huyên thuyên trò chuyện như những người thân lâu ngày gặp lại, họ ngồi với nhau hàng giờ quên hết thời gian.

Tâm hồn ông thầy già bỗng nhiên phơi phới, con ngươi trong mắt lâu ngày mờ đục chợt hấp háy, cái lưng đau thắt kinh niên chợt thẳng thớm, nhẹ nhõm, có gì đó ấm áp bên trong, có gì đó như là ngọn lửa hạnh phúc vừa được thắp sáng.

Ông học trò cũng vậy, chợt nhớ lại bao nhiêu lời thầy dặn, chợt thấy nhẹ hều bao nhiêu hỉ nộ ái ố mà mới vài phút trước đây còn nặng trĩu trái tim, chợt tự thấy mình chẳng có gì đáng để bi quan vì đầu óc vừa nóng lên bao nhiêu kế hoạch, dự tính, vì thấy mình đã từng thậm vô lý, thấy mình so với thầy mới chỉ thiếu niên…

Hai mái đầu bạc đã thôi cúi xuống, đã thôi nghĩ về tuổi tác, họ cùng hiểu ra già hay trẻ còn tùy thuộc vào nhiều điều chứ không chỉ vấn đề qua mấy thu đông.

Thầy trò hỏi thăm nhau: “Dạo này ăn mấy chén cơm?”, cuộc trò chuyện bắt đầu bằng mấy tiếng “hồi nẫm”, “hồi đó”, “hồi xưa” và cùng huyên thuyên nhắc những chuyện tưởng đã nhắc không biết bao nhiêu lần. Nào “Hồi đó thầy có nhớ đã nhéo tai em không?”, “Hồi xưa có lần em bị oan, thầy bắt chép bản kiểm điểm mà nước mắt em cứ dầm dề hai má…”, “Ngày xưa…”.

Phải, ngày xưa đó, ba bốn mươi năm rồi còn gì, không biết bao nhiêu là kỷ niệm làm sao nhắc cho hết, làm sao nhớ một lần cho trọn vẹn ngày xưa?!

Câu chuyện ông học trò khi đầu đã bạc chợt siêng sắng thăm thầy giáo cũ là tôi. Câu chuyện ông thầy già ấy, người cứ hay chế bình trà ngồi nhớ lại những chuyến đò đưa cũng là tôi. Bởi hơn một lần tôi viết: “Khi làm thầy nhiều năm con mới hiểu lòng thầy!”.

Ngẫm: mọi sự lẽ thường! Làm gì mà phải thở dài! Trong mấy trăm, mấy chục học trò, người nào được một lần trở lại thăm thầy thì quý lắm, mà không về nhưng khôn lớn thành người hữu ích cũng là mừng lắm.

Như thầy tôi, khi nằm xuống đám tang rồng rắn mấy cây số, trong ấy có gia đình hai ba thế hệ học trò đều thành đạt, trong ấy có kẻ thành danh rạng rỡ nhưng chỉ về với thầy lần này thôi, có người vẫn bần dân nghèo khổ nhưng năm nào cũng ghé thăm trò chuyện, ủi an.

Như tôi, gần đây có diễm phúc được nhiều học trò đến thăm và mời dự đám cưới con, xa xôi mấy tôi cũng gắng đi bằng được bởi tôi trân trọng lắm cái nghĩa thầy trò. Vậy đó, tất cả đều đáng trân quý. Ngẫm ở góc nào cũng thấy không đến nỗi bạc như người đời ca cẩm.

Cái tình thầy trò thiêng liêng đến mức mỗi lần được sống trong nó thì những nỗi chạnh lòng tự nhiên tan biến, ai từng làm thầy cũng đã hơn một lần tự huyễn mình như thế và ai từng có những cuộc gặp gỡ khi thầy trò tóc bạc như nhau cũng xác tín thêm điều an ủi đó.

Thầy dạy thêm tôi trong lần thăm gần đây khi cả hai đã đến tuổi tuột dốc: “Hãy nghĩ mình sẽ không bao giờ chết để vẫn tiếp tục làm việc lớn. Cũng đồng thời phải nghĩ mình sẽ chết ngay hôm nay để làm ngay những việc mình thích làm mà không sợ gì, kể cả cái chết”.

Thật ra tôi biết thầy đang nhắc lại triết lý Zorba để mong tôi biết cách nghĩ đồng thời mà hóa giải mọi nỗi thất vọng ở đời, mà tiết kiệm thời gian để sống chỉn chu, đúng nghĩa. “Thầy biết không, con luôn biết ơn thầy, thầy ơi!”.

Tôi dụi mái tóc bạc ít của mình vào mái tóc bạc phơ của thầy, nói không thành lời như thế.

Khi thầy trò tôi tạm chia tay, tự dưng cả hai đều buột miệng: Sao nắng quái chiều nay rực rỡ!? Rồi cả hai cùng cười tít mắt trong cái nắm tay bịn rịn, bồi hồi.

Bước đi nhưng chốc chốc tôi dừng lại nhìn dáng người nhỏ nhắn, mái tóc bạc phơ của thầy, có chút gì đó hơi trĩu ngực tôi nhưng chắc chắn không phải lỗi của cơn gió se se, không bao giờ là lỗi – của – cơn – gió – cả.

Nguyễn Hiệp

Theo Báo Tuổi Trẻ

Viết một bình luận