Kẻ tiểu nhân tìm cách bao biện cho lỗi lầm, người quân tử không che giấu khuyết điểm của mình

Tạ Quốc Bảo

Một người nếu có thể luôn hành xử một cách đường đường chính chính, không che giấu khuyết điểm của bản thân, cải chính lỗi lầm trong quá khứ, mới có thể được người khác nể trọng.

Một số người thường có xu hướng che đậy và bao biện khuyết điểm, họ e sợ rằng sẽ bị người khác lợi dụng khi họ biết khuyết điểm của mình. Một số người còn cho rằng: “Không nên vạch áo cho người xem lưng”, vì vậy, khi biết những người thân với mình đã làm sai điều gì đó và không thể đối diện với thực tế, họ sẽ bảo vệ những người đó và che đậy những điều sai trái kia. Tuy nhiên, một người quân tử thực sự là người có thể làm được “lòng ngay dạ thẳng”, đường đường chính chính. Không cố tình che đậy khuyết điểm và lỗi lầm trong quá khứ, là một hành động cao đẹp của người có đức hạnh thực thụ.

Cổ nhân có câu: “Đoản bất khả hộ, hộ đoản chung đoản; trường bất khả căng, căng tắc bất trường.”. Tức: dốt không thể giấu, càng giấu thì càng dốt, giỏi không thể phô trương, phô trương thì không giỏi. Trong (Tuyên Công Thập Nhị Niên) có viết: “Nhật Nguyện Chi Thực, Hà Tổn Ư Minh”, tức: Nhật thực, nguyệt thực, sao che mờ được ánh sáng?. Câu đó có ý tứ rằng hình tượng của bạn sẽ không bị tổn hại nếu để lộ ra khuyết điểm của mình.

Henry Hawkins, tổng giám đốc của Công ty Công nghiệp Chế biến Thực phẩm Henry của Mỹ, bất ngờ phát hiện ra từ báo cáo thẩm định của phòng thí nghiệm rằng các chất phụ gia trong công thức thực phẩm của công ty ông có chứa độc tố. Tuy chất mức độ độc hại không quá cao nhưng nếu sử dụng trong thời gian lâu sẽ gây hại cho cơ thể, nhưng nếu không sử dụng chúng sẽ ảnh hưởng đến độ tươi ngon của thực phẩm. Nếu kết quả này được công bố công khai, toàn ngành công nghệ thực phẩm sẽ tảy chay công ty của ông.

Tuy nhiên, sau khi cân nhắc cẩn thận và kỹ lưỡng, Hawkins vẫn quyết định công bố rằng: Các chất bảo quản có chứa độc tố, có hại cho sức khỏe người tiêu dùng. Sau khi tin tức này được tiết lộ, hầu hết tất cả nhãn hàng tham gia vào lĩnh vực chế biến thực phẩm đều lên án và buộc tội ông có động cơ xấu, hơn nữa họ còn liên kết với nhau, lợi dụng tất cả thủ đoạn để cùng nhau tảy chay các sản phẩm của công ty ông, công ty ông đứng trước tình cảnh khốn đốn và đối diện với nguy cơ bị phá sản.

Mối bất hòa cứ thế kéo dài suốt 4 năm, tuy Hawkins bị thua lỗ và chịu tổn thất lớn trong kinh doanh vì những hành động dũng cảm, trung thực và ngay thẳng, nhưng danh tiếng của ông mọi người đều biết đến, hơn nữa chính sách của ông còn nhận được sự ủng hộ của chính phủ, sản phẩm của công ty ông trở thành sản phẩm được khách hàng tín nhiệm nhất. Công ty của ông nhanh chóng hồi phục và mở rộng, Hawkins trở thành một lãnh đạo xuất sắc trong ngành công nghiệp thực phẩm.

Lâm Bô thời nhà Tống trong (Tỉnh Tâm Lục) có câu: “Hữu qua tri hối giả, bất thất vi quân tử, tri qua toại phi giả, kì tiểu nhân dư” tức: Người biết sửa sai là người quân tử, kẻ không biết sửa sai là kẻ tiểu nhân. Nếu có sai lầm và khuyết điểm mà giấu đi không nói, thì cũng bằng như có bệnh mà không đi khám, như vậy bạn chỉ có thể làm cho lỗi lầm trầm trọng hơn, làm cho sự tình xấu đi mà thôi. Thừa nhận sai lầm của mình và nhanh chóng cải chính, như vậy mới có cơ hội để bù đắp những sai lầm trước đây.

Thực ra con người có khuyết điểm không phải là điều đáng sợ, điều đáng sợ là hành xử tùy tiện mà nhất quyết không chịu nhận sai. Che giấu được người khác chỉ trong chốc lát chứ không thể kéo dài mãi được. Bởi vì những hành vi dối trá gian lận không phù hợp với nguyên lý của vũ trụ, cứ làm việc xấu trái với lương tâm, ắt sẽ gặp báo ứng. Một người nếu có thể luôn hành xử một cách đường đường chính chính, không giấu giếm khuyết điểm của bản thân, cải chính lỗi lầm trong quá khứ, mới có thể nhận được sự nể trọng của người khác.

Trung hậu thật thà, không lừa dối bịp bợm mới có thể giúp chúng ta thăng hoa trong cảnh giới tư tưởng của bản thân mình.

Viết một bình luận