Người luôn biết đủ và hài lòng với cuộc sống thường sẽ thấy an vui, hạnh phúc

Tạ Quốc Bảo

Cuộc đời mong manh ngắn ngủi, tạm bợ vô thường, sớm còn tối mất nào ai biết trước, niềm vui có được không bao nhiêu nhưng nỗi lo lắng, thất vọng, khổ đau chi phối cả cuộc đời. Càng nhiều tham muốn, dục vọng thì càng nhiều phiền não khổ đau, đến lúc nhắm mắt xuôi tay trở về cùng cát bụi mới hay những gì đã trải qua như giấc mộng.

Người xưa dạy: “Biết đủ thì được vui mãi” (Tri túc thường lạc), không tham lam thì mãi có được hạnh phúc lâu bền. Câu chuyện dưới đây sẽ cho bạn một minh chứng sinh động cho đạo lý ấy.

Có chàng trai trẻ tìm được một chiếc thuyền nhỏ bị hỏng bên bờ biển. Cậu mang nó về sửa lại rồi hằng ngày chèo thuyền ra khơi đánh cá. Có những hôm thuyền về trống không nhưng miệng cậu vẫn không ngừng hát ca, ra chiều yêu đời lắm. Cậu nằm dài trên cát nhìn ánh sao đêm, sáng dậy sớm ngắm cảnh bình minh , lúc nào cũng luôn vui vẻ như thế cả.

Lại có cặp vợ chồng buôn cá giàu có sống trong một căn biệt thự lớn bên bờ biển. Hằng ngày họ tất bật buôn bán, sáng đi tối về không phút thảnh thơi, lúc nào cũng bận rộn tính toán “bán được bao nhiêu, lời bao nhiêu”. Cả ngày chỉ thấy họ chau mày suy tính hơn thua, chẳng mấy khi vui cười.

Rồi ngày nào cũng vậy, họ đều nghe thấy tiếng hát yêu đời của chàng trai nghèo đánh cá, trong lòng thầm ngưỡng mộ: “Sao cậu ta có thể vui vẻ cả ngày như thế được nhỉ? Mình có nhiều cá như vậy nhưng cũng chẳng cười nổi. Cậu ta có lúc ngay cả một con cá nhỏ cũng không bắt được, vậy mà suốt ngày hò hát cũng tài!”.

Ông chồng nói: “Tôi đã tìm ra được cách để thử cậu ta, xem có đúng là người này được ông Trời hậu đãi không?”. Thế rồi, tranh thủ lúc chàng trai nghèo đang ngồi trên bờ biển ca hát, ông chồng bỏ một bọc tiền lớn vào chiếc thuyền của cậu. Sáng hôm sau, khi chuẩn bị lên thuyền ra khơi đánh cá, chàng trai thấy một bọc tiền lớn ở chỗ mình. Số tiền này có thể giúp cậu mua được chiếc thuyền lớn hơn, hằng ngày cậu có thể ra khơi xa đánh cá, sau đó còn có thể có tiền mua thuyền lớn hơn, thuê thêm vài người làm công cho mình.

Thuyền của chàng trai mỗi lúc một to hơn, cá ngoài khơi xa gần đều lần lượt về hết tay cậu. Dần dần cậu trở thành một chủ tàu lớn và mơ mộng trở thành người giàu có bậc nhất ở bến cảng. Cả ngày cậu suy nghĩ về viễn cảnh đó, đêm đến cũng nằm vắt tay lên trán trằn trọc, thở than. Rồi dần dần, chàng trai đã quên cả những bài hát vui vẻ trước đây.

Từ đó cậu bắt đầu phiền muộn nhiều hơn, không ai còn thấy nét mặt vui tươi ngày xưa của cậu nữa. Muốn mua một chiếc thuyền lớn hơn, nhưng vì tiền không đủ cậu đành phải đi vay nợ lãi suất cao. Khi có một món nợ lớn trên đầu, cậu lại càng phải sống chung với áp lực ngày ngày, giấc ngủ cũng chẳng còn bình yên.

Một hôm, hai vợ chồng người buôn cá ngồi nói chuyện với nhau. Bà vợ liền hỏi: “Ông làm cách nào mà hay vậy? Bây giờ cậu ta cũng giống như chúng ta, không biết niềm vui là gì!”. Ông chồng đáp: “Tôi chẳng qua chỉ là để cậu ta có được nhiều hơn những gì bản thân cần mà thôi. Như vậy sẽ khiến lòng tham của cậu ta trỗi dậy, đã có rồi còn muốn nhiều hơn, cuối cùng chẳng còn khi nào có thể vui được nữa”.

Rất nhiều năm sau, chàng trai nghèo năm nào đã trở thành một ông chủ tàu lớn, lại cũng ở trong một ngôi biệt thự sang trọng bên bờ biển. Hằng ngày, cậu bận bịu tíu tít với công chuyện kinh doanh, tính toán lời lãi. Sáng sáng chiều chiều cậu ngắm thời tiết, lo các chuyến thuyền đánh cá của mình ra khơi không suôn sẻ. Tất cả những thứ đó đã trói lấy cuộc đời cậu, khiến cậu chẳng phút nào yên.

Rồi một ngày, đoàn thuyền của cậu bị bão đánh tan, gần như toàn bộ đều hỏng hóc, thiệt hại rất nặng nề. Đau buồn và chán nản, cậu một mình lang thang trên bờ biển và vô tình bắt gặp một chàng trai đánh cá đang vừa đi vừa hát vang dưới ánh chiều tà. Bất giác cậu nhớ lại những năm tháng vô ưu vô lo của mình trước đây, nghĩ mà thấy hối tiếc.

Cậu bèn tiến đến hỏi chàng trai nghèo: “Anh bạn! Anh chỉ là một anh chàng đánh cá nghèo thì có gì mà vui thế?”. Chàng trai kia trả lời: “Tại sao tôi lại không có gì? Tôi có bờ biển, có ánh nắng mặt trời, có hoàng hôn thơ mộng, có cả trời xanh và biển rộng, biển cho tôi thức ăn và nuôi tôi lớn, biển cho tôi tất cả”.

Nghe xong, cậu như bừng tỉnh. Quả thật, trên thế giới này chỉ khi nào người ta tự biết đủ thì mới có thể sống hạnh phúc và vui vẻ. Cậu cũng từng có một cuộc sống không chút muộn phiền như thế, biết hài lòng với những gì mình đang có, vô lo vô nghĩ, ngày ngày hát ca. Nhưng từ khi có được số tiền đó, lòng tham trong cậu nổi dậy, và đã tự đánh mất chính mình. Khi lòng tham trỗi dậy, cậu đã không còn biết đủ nữa.

Số tiền bắt được ngày nào đã đánh cắp mất niềm vui của cậu. Nó cướp đi sự nhẹ nhàng, thanh thản, cướp đi bản chất hồn hậu, thiện lương và cướp đi sự thanh tịnh trong tâm hồn cậu. Từ đó, cậu cho người khắc lên tất cả thuyền của mình hai chữ “Biết đủ”. Cậu biết rằng điều duy nhất có thể giúp cậu vượt qua khổ nạn chính là biết đủ, biết hài lòng.

Vì vậy,  qua câu chuyện trên chúng ta không nên tham lam hay bằng mọi giá để đạt được những thứ vốn không thuộc về mình. Cần đặt ra một giới hạn nhất định để không phạm phải sai lầm và đánh mất lương tâm. Không thể phủ nhận sức hấp dẫn, tầm quan trọng của danh lợi cũng như vật chất. Nhưng bạn cần biết danh lợi và tiền tài là vật ngoài thân, là thứ không tồn tại mãi mãi. Chúng ta chỉ cần có một chút danh lợi trong mức độ có thể, đừng vì lòng tham chiếm giữ quá nhiều. Và cũng đừng mải mê theo đuổi, để rồi rơi vào vòng luẩn quẩn không thoát ra được.

Viết một bình luận